
تا به حال برایتان پیش آمده که کامپیوتر به اینترنت متصل باشد، اما هنگام باز کردن یک سایت با خطای DNS مواجه شوید؟ گاهی فقط یک سایت باز نمیشود و گاهی مرورگر نمیتواند هیچکدام از سایتها را بارگذاری کند. در چنین شرایطی ممکن است پیامهایی مانند "DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN" یا "Server DNS address could not be found" را مشاهده کنید.
این مشکل میتواند به دلایل مختلفی مانند اختلال در سرور DNS، تنظیمات نادرست شبکه یا اطلاعات ذخیرهشده در حافظه DNS کامپیوتر رخ دهد. خوشبختانه برای رفع بسیاری از این خطاها نیازی به دانش تخصصی شبکه ندارید.
در این مقاله ابتدا با مفهوم خطای DNS و دلایل بروز آن آشنا میشوید؛ سپس روشهای تشخیص و رفع خطای DNS در ویندوز ۱۰ و ۱۱ را بهصورت مرحلهبهمرحله یاد میگیرید.

خطای DNS چیست و چرا باعث باز نشدن سایت میشود؟
برای درک بهتر علت بروز خطای DNS، ابتدا باید با نحوه عملکرد DNS و نقش آن در باز کردن سایتها آشنا شوید. در ادامه، توضیح میدهیم این سیستم چگونه کار میکند و چرا اختلال در آن میتواند مانع دسترسی به وبسایتها شود.
DNS چیست و چه کاری انجام میدهد؟
DNS مخفف عبارت Domain Name System و به معنای «سیستم نام دامنه» است. این سیستم وظیفه دارد نام دامنه سایتها را به آدرس IP آنها تبدیل کند تا دستگاه شما بتواند سرور موردنظر را در اینترنت پیدا کند.
برای مثال، وقتی آدرس یک سایت مانند "google.com" را در مرورگر وارد میکنید، کامپیوتر برای برقراری ارتباط با سرور سایت به آدرس IP آن نیاز دارد. از آنجا که به خاطر سپردن آدرسهای IP برای کاربران دشوار است، DNS این فرایند را ساده میکند؛ درست مانند دفترچه تلفنی که نام افراد را به شماره تلفن آنها مرتبط میکند.
به بیان ساده، شما نام سایت را وارد میکنید و DNS به پیدا کردن آدرس IP مربوط به آن کمک میکند.
چرا خطای DNS باعث باز نشدن سایت میشود؟
برای باز شدن یک سایت، مرورگر باید بتواند آدرس IP مربوط به دامنه آن را پیدا کند. اگر فرایند تبدیل نام دامنه به آدرس IP با مشکل مواجه شود، مرورگر نمیتواند سرور سایت را از طریق آن دامنه پیدا کند و ممکن است پیام خطای DNS نمایش داده شود.
این اتفاق لزوماً به معنای قطع بودن اینترنت نیست. ممکن است کامپیوتر شما به وایفای متصل باشد و حتی بتواند به اینترنت دسترسی داشته باشد، اما به دلیل اختلال در فرایند DNS نتواند آدرس بعضی سایتها را پیدا کند.
برای مثال، اگر سرور DNS پاسخ مناسبی ارسال نکند، تنظیمات DNS دستگاه اشتباه باشد یا اطلاعات ذخیرهشده در حافظه DNS مشکل داشته باشد، ممکن است با خطای DNS و باز نشدن سایتها روبهرو شوید.
بنابراین، پیش از آنکه اتصال اینترنت یا مودم خود را مقصر بدانید، بهتر است بررسی کنید آیا مشکل از فرایند تبدیل نام دامنه به آدرس IP است یا خیر.
مهمترین دلایل خطای DNS چیست؟
خطای DNS میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد؛ از اختلال در سرورهای DNS گرفته تا تنظیمات نادرست شبکه یا مشکل در مودم. در ادامه، رایجترین علتهای این مشکل را بررسی میکنیم.
۱. اختلال در سرور DNS یا تنظیمات ویندوز
یکی از دلایل باز نشدن سایتها، اختلال در سرور DNS یا نادرست بودن تنظیمات آن در ویندوز است. اگر سرور DNS انتخابشده در دسترس نباشد یا آدرس آن اشتباه وارد شده باشد، کامپیوتر نمیتواند نام دامنه سایت را به آدرس IP تبدیل کند.
این مشکل ممکن است به دلیل اختلال موقت سرور DNS ارائهدهنده اینترنت (ISP) یا تغییر اشتباه تنظیمات شبکه رخ دهد.
۲. مشکل در حافظه کش DNS
ویندوز برای دسترسی سریعتر به سایتهایی که قبلاً باز کردهاید، اطلاعات مربوط به دامنهها را بهصورت موقت در حافظهای به نام DNS Cache (کش DNS) ذخیره میکند.
گاهی اطلاعات ذخیرهشده قدیمی یا نامعتبر هستند و باعث میشوند کامپیوتر نتواند آدرس IP صحیح یک سایت را پیدا کند. در چنین شرایطی، پاک کردن کش DNS میتواند به رفع مشکل کمک کند.
۳. اختلال در مودم یا اتصال اینترنت
گاهی منشأ مشکل، مودم یا اتصال اینترنت است. برای مثال، ممکن است مودم نتواند بهدرستی با سرور DNS ارائهدهنده اینترنت ارتباط برقرار کند. در این حالت، احتمال دارد چند دستگاه متصل به همان شبکه نیز در باز کردن سایتها با مشکل مواجه شوند.
۴. تداخل VPN و پروکسی یا مشکل در دامنه سایت
برخی نرمافزارها مانند VPN و Proxy مسیر ارتباط دستگاه با اینترنت یا سرور DNS را تغییر میدهند. اگر تنظیمات آنها بهدرستی انجام نشده باشد، ممکن است دسترسی به بعضی سایتها مختل شود.
از طرف دیگر، گاهی مشکل از خود دامنه سایت است؛ برای مثال، ممکن است دامنه وجود نداشته باشد یا تنظیمات DNS آن توسط مدیر سایت بهدرستی انجام نشده باشد. در چنین شرایطی، تغییر DNS کامپیوتر لزوماً مشکل را برطرف نمیکند.

برای آشنایی بیشتر با مفاهیم شبکه و نحوه عملکرد آن، میتوانید راهنمای Network+ N10-009 را مطالعه کنید.
چگونه علت خطای DNS را تشخیص دهیم؟
قبل از اینکه برای رفع خطای DNS تنظیمات کامپیوتر را تغییر دهید، بهتر است چند بررسی ساده انجام دهید. با این کار میتوانید تشخیص دهید مشکل از یک سایت خاص، کامپیوتر، مودم یا اتصال اینترنت است.
۱. بررسی کنید مشکل فقط مربوط به یک سایت است یا همه سایتها
ابتدا چند سایت مختلف را در مرورگر باز کنید. برای مثال، اگر یک سایت باز نمیشود، آدرس سایتهای دیگری مانند Google یا Wikipedia را امتحان کنید.
- اگر فقط یک سایت باز نمیشود، ممکن است مشکل از دامنه یا سرور همان سایت باشد.
- اگر هیچکدام از سایتها باز نمیشوند، احتمال وجود مشکل در تنظیمات DNS، مودم یا اتصال اینترنت بیشتر است.
۲. اتصال یک دستگاه دیگر به همان شبکه را بررسی کنید
اگر گوشی یا کامپیوتر دیگری در اختیار دارید، آن را به همان شبکه وایفای متصل کنید و سایت موردنظر را باز کنید.
- اگر سایت در دستگاه دیگر باز میشود، احتمالاً مشکل به تنظیمات یا نرمافزارهای دستگاه اول مربوط است.
- اگر در دستگاههای دیگر هم سایت باز نمیشود، ممکن است مشکل از مودم، سرور DNS یا ارائهدهنده اینترنت باشد.
۳. اتصال به اینترنت دیگری را امتحان کنید
برای بررسی دقیقتر، کامپیوتر را به یک شبکه اینترنت دیگر متصل کنید. برای مثال، میتوانید از هاتاسپات گوشی استفاده کنید.
اگر سایت با اینترنت دیگر باز شود، احتمال دارد مشکل به شبکه قبلی، مودم یا سرور DNS آن مربوط باشد. اما اگر همچنان سایت باز نشود، باید تنظیمات کامپیوتر و مرورگر را بیشتر بررسی کنید.
۴. وضعیت VPN و پروکسی را بررسی کنید
اگر از VPN یا پروکسی استفاده میکنید، موقتاً آن را غیرفعال کنید و دوباره سایت را باز کنید.
اگر پس از غیرفعال کردن این ابزارها مشکل برطرف شد، احتمالاً تنظیمات یا عملکرد آنها در بروز خطای DNS نقش داشته است.
نکته: این بررسیها علت مشکل را بهصورت قطعی مشخص نمیکنند، اما کمک میکنند محدوده عیبیابی را کوچکتر کنید و بدانید در مراحل بعدی کدام تنظیمات را بررسی کنید.
آموزش رفع خطای DNS در ویندوز ۱۰ و ۱۱
اگر پس از بررسیهای اولیه متوجه شدید مشکل احتمالاً از تنظیمات کامپیوتر یا شبکه است، میتوانید روشهای زیر را بهترتیب امتحان کنید. این راهکارها برای ویندوز ۱۰ و ۱۱ قابل استفاده هستند.
۱. مودم و کامپیوتر را مجدداً راهاندازی کنید
اولین کاری که میتوانید برای رفع خطای DNS انجام دهید، راهاندازی مجدد مودم و کامپیوتر است. گاهی اختلالهای موقت در مودم یا اتصال شبکه با یک بار خاموش و روشن کردن دستگاه برطرف میشوند.
برای این کار:
1. مودم را با دکمه پاور خاموش کنید.
2. حدود ۳۰ ثانیه صبر کنید.
3. مودم را دوباره روشن کنید.
4. منتظر بمانید چراغهای اتصال اینترنت به وضعیت عادی برگردند.
5. کامپیوتر را نیز یک بار Restart کنید و دوباره سایت موردنظر را باز کنید.
اگر مشکل همچنان وجود داشت، روش بعدی را امتحان کنید.
۲. کش DNS را در ویندوز پاک کنید
همانطور که گفتیم، ویندوز اطلاعات مربوط به دامنههایی را که قبلاً جستوجو کردهاید، در حافظه موقت DNS ذخیره میکند. اگر این اطلاعات قدیمی یا نامعتبر باشند، پاک کردن کش DNS ممکن است مشکل باز نشدن سایت را برطرف کند.
برای پاک کردن کش DNS در ویندوز ۱۰ و ۱۱ مراحل زیر را انجام دهید:
1. کلیدهای "Win + R" را همزمان فشار دهید.
2. عبارت "cmd" را در پنجره بازشده وارد کنید.
3. کلیدهای "Ctrl + Shift + Enter" را فشار دهید تا Command Prompt با دسترسی مدیر (Administrator) باز شود.
4. دستور زیر را وارد کنید و Enter بزنید:
"ipconfig /flushdns"
اگر عملیات با موفقیت انجام شود، پیامی مشابه زیر مشاهده خواهید کرد:
"Successfully flushed the DNS Resolver Cache"
این پیام یعنی حافظه کش DNS با موفقیت پاک شده است. حالا مرورگر را دوباره باز کنید و سایت موردنظر را امتحان کنید.
۳. تنظیمات DNS را در ویندوز بررسی و اصلاح کنید
اگر روشهای قبلی مشکل را برطرف نکردند، ممکن است آدرس سرور DNS در تنظیمات شبکه اشتباه باشد یا سرور فعلی پاسخگو نباشد. در این شرایط میتوانید از یک سرور DNS عمومی و معتبر استفاده کنید.
برای مثال، Cloudflare یکی از ارائهدهندگان DNS عمومی است که آدرسهای زیر را در اختیار کاربران قرار میدهد:
- DNS اصلی: "1.1.1.1"
- DNS جایگزین: "1.0.0.1"
تنظیم DNS در ویندوز ۱۱
۱. وارد Settings (تنظیمات ویندوز) شوید.
۲. از بخش Network & Internet، گزینه Wi-Fi را انتخاب کنید.
۳. وارد مشخصات شبکه وایفای متصلشده شوید.
۴. در قسمت DNS server assignment روی گزینه Edit کلیک کنید.
۵. حالت تنظیمات را از Automatic (DHCP) به Manual تغییر دهید و گزینه IPv4 را فعال کنید.
۶. آدرسهای DNS زیر را وارد کنید:
- "Preferred DNS: 1.1.1.1"
- "Alternate DNS: 1.0.0.1"
۷. روی Save کلیک کنید تا تغییرات ذخیره شوند.

تنظیم DNS در ویندوز ۱۰
۱. وارد Settings شوید و گزینه Network & Internet را انتخاب کنید.
۲. در بخش Status، روی Change adapter options کلیک کنید.
۳. روی اتصال فعال خود، مثلاً Wi-Fi، راستکلیک کنید و Properties را انتخاب کنید.
۴. گزینه Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) را پیدا کنید و روی آن دوبار کلیک کنید.
۵. گزینه Use the following DNS server addresses را انتخاب کنید.
۶. آدرسهای زیر را وارد کنید:
- "Preferred DNS server: 1.1.1.1"
- "Alternate DNS server: 1.0.0.1"
۷. روی OK کلیک کنید تا تنظیمات ذخیره شوند.
پس از انجام این مراحل، مرورگر را مجدداً باز کنید و وضعیت دسترسی به سایت را بررسی کنید.
نکته مهم: قبل از تغییر تنظیمات، اگر DNS را قبلاً بهصورت دستی تنظیم کردهاید، آدرسهای قبلی را یادداشت کنید تا در صورت نیاز بتوانید آنها را برگردانید. اگر کامپیوتر متعلق به محل کار یا یک شبکه سازمانی است، بدون هماهنگی با مسئول شبکه تنظیمات را تغییر ندهید.
۴. VPN و پروکسی را بررسی کنید
اگر از VPN یا پروکسی استفاده میکنید، ممکن است این ابزارها در عملکرد DNS اختلال ایجاد کنند.
برای بررسی این موضوع:
1. VPN را موقتاً قطع کنید.
2. اگر پروکسی فعال است، وضعیت آن را بررسی کنید.
3. مرورگر را ببندید و دوباره باز کنید.
4. سایت موردنظر را امتحان کنید.
در ویندوز ۱۱ میتوانید از مسیر Settings و سپس Network & Internet وارد بخش Proxy شوید.
در ویندوز ۱۰ نیز مسیر Settings، Network & Internet و سپس Proxy در دسترس است.
اگر پس از غیرفعال کردن VPN یا پروکسی مشکل برطرف شد، احتمالاً باید تنظیمات یا عملکرد همان ابزار را بررسی کنید.
توجه داشته باشید که اگر VPN یا پروکسی برای دسترسی به سایت موردنظر ضروری است، قطع کردن آن ممکن است باعث شود سایت همچنان باز نشود.
خطای DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN چیست و چگونه آن را برطرف کنیم؟
خطای "DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN" یکی از پیامهایی است که ممکن است هنگام باز کردن یک سایت در مرورگر Google Chrome مشاهده کنید. این خطا به این معناست که مرورگر نتوانسته نام دامنه واردشده را در DNS پیدا کند و آن را به یک آدرس IP معتبر تبدیل کند.
به زبان ساده، مرورگر نمیتواند آدرس سایت موردنظر را پیدا کند. این اتفاق ممکن است به دلیل اشتباه وارد کردن آدرس سایت، وجود مشکل در تنظیمات DNS یا اختلال در اطلاعات مربوط به دامنه رخ دهد.
اگر با این خطا مواجه شدید، روشهای زیر را بهترتیب امتحان کنید:
۱. آدرس سایت را بررسی کنید
ابتدا مطمئن شوید نام دامنه را اشتباه تایپ نکردهاید. حتی یک حرف اشتباه یا وارد کردن پسوند نادرست میتواند باعث شود مرورگر نتواند دامنه را پیدا کند.
۲. سایت را با دستگاه یا اینترنت دیگری امتحان کنید
اگر امکان دارد، سایت را با گوشی یا دستگاه دیگری باز کنید. همچنین میتوانید از یک شبکه اینترنت متفاوت استفاده کنید. اگر سایت در شبکه دیگری باز شد، احتمال دارد مشکل به تنظیمات DNS یا اتصال شبکه قبلی مربوط باشد.
۳. کش DNS را پاک کنید
اگر آدرس سایت درست است، میتوانید کش DNS ویندوز را با دستور "ipconfig /flushdns" پاک کنید. مراحل اجرای این دستور را در بخش قبلی مقاله توضیح دادیم.
۴. تنظیمات DNS را بررسی کنید
اگر مشکل همچنان ادامه داشت، تنظیمات DNS ویندوز را بررسی کنید. در صورت نیاز میتوانید از یک DNS عمومی مانند Cloudflare استفاده کنید که آدرسهای آن در بخش قبلی آموزش داده شده است.
۵. احتمال وجود مشکل در دامنه سایت را در نظر بگیرید
اگر سایت در چند دستگاه و شبکه مختلف باز نمیشود، ممکن است مشکل از خود دامنه یا تنظیمات DNS آن باشد. در این شرایط، بهتر است مدتی بعد دوباره امتحان کنید یا وضعیت دامنه را از طریق پشتیبانی سایت پیگیری کنید.
اگر مشکل DNS همچنان ادامه داشت چه کنیم؟
اگر روشهای قبلی را امتحان کردهاید اما هنوز با خطای DNS مواجه هستید، بهتر است قبل از تغییر تنظیمات بیشتر، وضعیت اتصال را دقیقتر بررسی کنید.
۱. با دستور nslookup وضعیت DNS را بررسی کنید
ویندوز ابزاری به نام "nslookup" دارد که برای بررسی و پیدا کردن آدرس IP دامنهها استفاده میشود.
برای اجرای این دستور:
1. کلیدهای "Win + R" را فشار دهید.
2. عبارت "cmd" را وارد کنید و Enter بزنید.
3. دستور زیر را تایپ کنید:
"nslookup google.com"
4. کلید Enter را فشار دهید.
اگر دستور بتواند آدرس IP دامنه را پیدا کند، نتیجهای شامل نام سرور DNS و آدرسهای IP نمایش داده میشود. اما اگر با پیامهایی مانند "DNS request timed out" مواجه شوید، ممکن است سرور DNS پاسخگو نباشد.
توجه داشته باشید که نتیجه این دستور بهتنهایی علت قطعی مشکل را مشخص نمیکند، اما اطلاعات مفیدی برای عیبیابی در اختیار شما قرار میدهد.
۲. بررسی کنید مشکل از سایت است یا ارائهدهنده اینترنت
اگر فقط یک سایت باز نمیشود، احتمال دارد مشکل از دامنه یا سرور همان سایت باشد. اما اگر چندین سایت مختلف در دسترس نیستند و این مشکل در دستگاههای دیگر متصل به همان شبکه نیز وجود دارد، ممکن است اختلال از مودم یا ارائهدهنده اینترنت (ISP) باشد.
در چنین شرایطی میتوانید با پشتیبانی شرکت ارائهدهنده اینترنت تماس بگیرید و مشکل را گزارش کنید.
۳. در صورت نیاز از متخصص شبکه کمک بگیرید
اگر با وجود انجام مراحل قبلی همچنان مشکل برطرف نشده است، بهتر است از تغییر تنظیمات پیشرفته شبکه بهصورت تصادفی خودداری کنید.
در صورت استفاده از اینترنت سازمانی یا شبکه محل کار، با مسئول شبکه تماس بگیرید. در سایر موارد نیز میتوانید از پشتیبانی شرکت اینترنت یا یک متخصص شبکه کمک بگیرید.
اگر به یادگیری اصولی مفاهیم شبکه و کسب مهارت در عیبیابی مشکلاتی مانند اختلالات اتصال و DNS علاقهمند هستید، میتوانید در دوره "آموزش جامع نتورک پلاس" شرکت کنید و دانش خود را در این حوزه گسترش دهید.
جمعبندی
خطای DNS یکی از مشکلاتی است که میتواند مانع باز شدن سایتها در ویندوز ۱۰ و ۱۱ شود؛ حتی زمانی که کامپیوتر به اینترنت متصل است. این مشکل ممکن است به دلیل اختلال در سرور DNS، تنظیمات نادرست شبکه، اطلاعات ذخیرهشده در کش DNS یا مشکلات مربوط به مودم و اتصال اینترنت رخ دهد.
برای رفع این مشکل، بهتر است ابتدا اتصال اینترنت و وضعیت باز شدن سایتهای دیگر را بررسی کنید. سپس با راهاندازی مجدد مودم، پاک کردن کش DNS و بررسی تنظیمات شبکه، مشکل را برطرف کنید. در صورت نیاز نیز میتوانید از یک سرور DNS عمومی مانند Cloudflare استفاده کنید.
اگر با وجود انجام این مراحل همچنان سایتها باز نمیشوند، بررسی وضعیت DNS با دستور "nslookup" و پیگیری مشکل از طریق پشتیبانی اینترنت یا متخصص شبکه میتواند به پیدا کردن علت کمک کند.
به یاد داشته باشید که همیشه مشکل از کامپیوتر شما نیست؛ گاهی اختلال از سمت دامنه سایت یا ارائهدهنده اینترنت رخ میدهد.
سؤالات متداول درباره خطای DNS
۱. چرا خطای DNS فقط در بعضی سایتها رخ میدهد؟
اگر فقط بعضی سایتها باز نمیشوند، ممکن است مشکل از تنظیمات DNS، کش DNS یا خود دامنه سایت باشد. برای بررسی بیشتر، سایت موردنظر را با دستگاه یا اینترنت دیگری امتحان کنید.
۲. آیا تغییر DNS میتواند به رفع خطای DNS کمک کند؟
اگر مشکل از سرور DNS فعلی باشد، استفاده از DNS عمومی Cloudflare با آدرسهای "1.1.1.1" و "1.0.0.1" ممکن است به رفع آن کمک کند. اما اگر مشکل از دامنه سایت، مودم یا اتصال اینترنت باشد، تغییر DNS لزوماً مؤثر نیست.
۳. چرا بعد از اجرای دستور ipconfig /flushdns خطای DNS برطرف نمیشود؟
پاک کردن کش DNS فقط اطلاعات موقت ذخیرهشده در ویندوز را حذف میکند. اگر علت مشکل اختلال سرور DNS، تنظیمات نادرست شبکه یا مشکل دامنه سایت باشد، اجرای این دستور بهتنهایی کافی نیست.
۴. چگونه علت خطای DNS را تشخیص دهیم و بفهمیم مشکل از کامپیوتر است یا سایت؟
سایت موردنظر را با دستگاه دیگری روی همان شبکه و سپس با اینترنتی متفاوت امتحان کنید. اگر فقط کامپیوتر شما مشکل دارد، تنظیمات شبکه آن را بررسی کنید. اما اگر سایت در چند دستگاه و شبکه مختلف باز نمیشود، احتمال دارد مشکل از دامنه یا سرور سایت باشد.
۵. چگونه تنظیمات DNS ویندوز را برای رفع خطای DNS به حالت اولیه برگردانیم؟
برای بازگرداندن تنظیمات، وارد بخش DNS server assignment در ویندوز ۱۱ یا تنظیمات IPv4 در ویندوز ۱۰ شوید و گزینه دریافت خودکار آدرس DNS را فعال کنید. اگر شبکه شما از DNS اختصاصی استفاده میکند، باید آدرسهای قبلی را دوباره وارد کنید.




