۱۹ مهر ۱۴۰۵

شبکه

گزارش Multimodal Search در سرچ کنسول چیست؟ راهنمای سئوی تصاویر ۲۰۲۶

آمنه قاسمپور

به احتمال زیاد تا امروز برای بررسی عملکرد سئوی سایت فقط به جست‌وجوهای متنی، رتبه کلمات کلیدی و تعداد کلیک‌ها توجه می‌کردید، ممکن است بخشی از مسیرهای جدید کشف محتوای سایت را نادیده گرفته باشید. کاربران حالا می‌توانند با گرفتن عکس از یک شیء، بارگذاری تصویر یا استفاده از قابلیت‌های جست‌وجوی تصویری، به اطلاعات و صفحات وب برسند.

گوگل در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ قابلیت گزارش‌گیری از جست‌وجوی چندوجهی یا Multimodal Search را به Google Search Console اضافه کرد. این تغییر به مدیران سایت کمک می‌کند عملکرد محتوا را در جست‌وجوهایی که با تصویر آغاز می‌شوند، بهتر بررسی کنند.

اما سؤال اصلی این است: چطور از این گزارش برای بهبود سئو استفاده کنیم، وقتی گوگل عبارت جست‌وجوی متنی مشخصی را برای این نوع ترافیک ارائه نمی‌دهد؟ در این مقاله، مراحل بررسی گزارش، محدودیت‌های داده‌ها و روش تبدیل اطلاعات به اقدام‌های عملی را یاد می‌گیریم.

جست‌وجوی چندوجهی (Multimodal Search) چیست؟

جست‌وجوی چندوجهی به روشی از جست‌وجو گفته می‌شود که در آن کاربر برای پیدا کردن اطلاعات فقط به نوشتن کلمات متکی نیست و می‌تواند از تصویر یا ترکیبی از ورودی‌های مختلف استفاده کند.

برای مثال، تصور کنید کاربری تصویری از یک قطعه کامپیوتر دارد و می‌خواهد مدل آن را پیدا کند. ممکن است به‌جای تایپ نام قطعه، از دوربین گوشی یا ابزار جست‌وجوی تصویری استفاده کند و در نهایت وارد صفحه‌ای از یک سایت شود که اطلاعات همان قطعه را توضیح می‌دهد.

گزارش جدید گوگل مسیرهایی مانند موارد زیر را پوشش می‌دهد:

Google Lens: جست‌وجو با استفاده از تصویر یا دوربین.
Circle to Search در اندروید: انتخاب بخشی از تصویر یا محتوای صفحه برای جست‌وجو.
بارگذاری تصویر در Google Search: استفاده از یک تصویر برای شروع جست‌وجو.
جست‌وجوی تصویر در Chrome: استفاده از گزینه Search this image از طریق منوی راست‌کلیک.

این گزارش به مدیران سایت کمک می‌کند بخشی از عملکرد محتوای خود را در این تجربه‌ها مشاهده کنند؛ البته نه اینکه تمام جزئیات رفتار کاربران یا عبارت دقیق موردنظر آن‌ها را ببینند.

نمونه‌ای از جست‌وجوی چندوجهی با استفاده از تصویر و نمایش نتیجه مرتبط در وب

گزارش Multimodal Search در Google Search Console چه اطلاعاتی می‌دهد؟

Search Console ابزار رایگان گوگل برای بررسی عملکرد سایت در نتایج جست‌وجو است. گزارش‌های عملکرد آن اطلاعاتی درباره دیده‌شدن صفحات و نحوه تعامل کاربران با نتایج ارائه می‌کنند.

برای بررسی جست‌وجوی چندوجهی، دو بخش را باید از هم تفکیک کنیم:

۱. گزارش Performance در بخش Search results

این گزارش برای تحلیل عملکرد سایت در نتایج جست‌وجو استفاده می‌شود. بسته به نوع گزارش و داده‌های موجود، می‌توان شاخص‌هایی مانند کلیک، ایمپرشن، نرخ کلیک و میانگین جایگاه را بررسی کرد.

۲. گزارش Generative AI performance

این گزارش عملکرد سایت در قابلیت‌های مولد جست‌وجوی گوگل، از جمله AI Overviews و AI Mode را نشان می‌دهد. در این گزارش می‌توان ایمپرشن‌ها را بر اساس صفحه، کشور، دستگاه و تاریخ بررسی کرد و نوع جست‌وجو را روی Web: multimodal قرار داد.

نکته مهم این است که گزارش Generative AI performance با گزارش عمومی Search results یکسان نیست. در گزارش هوش مصنوعی مولد، شاخص اصلی ارائه‌شده ایمپرشن است؛ بنابراین نباید فرض کنیم همه شاخص‌های کلیک و CTR گزارش عمومی در آن نیز وجود دارند.

چگونه گزارش جست‌وجوی چندوجهی را در سرچ کنسول بررسی کنیم؟

برای بررسی این داده‌ها، مراحل زیر را انجام دهید:

مرحله اول: وارد Search Console شوید

وارد حساب Google Search Console شوید و Property مربوط به سایت خود را انتخاب کنید. اگر چند دامنه یا نسخه از سایت دارید، مطمئن شوید همان Property را انتخاب کرده‌اید که داده‌های آن را بررسی می‌کنید.

مرحله دوم: گزارش مناسب را باز کنید

برای بررسی عملکرد عمومی جست‌وجو، وارد بخش Performance و سپس Search results شوید.

اگر می‌خواهید ایمپرشن‌های مربوط به قابلیت‌های هوش مصنوعی مولد را بررسی کنید، گزارش Generative AI performance را باز کنید.

مرحله سوم: نوع جست‌وجو را تغییر دهید

در گزارش مربوط، فیلتر Search type را پیدا کنید و گزینه Web: multimodal را انتخاب کنید.

این فیلتر، داده‌های مرتبط با جست‌وجوهایی را جدا می‌کند که از تصویر آغاز شده‌اند. نام و محل دقیق گزینه‌ها ممکن است با تغییرات رابط کاربری گوگل تغییر کند.

مرحله چهارم: بازه زمانی را انتخاب کنید

برای جلوگیری از نتیجه‌گیری عجولانه، یک بازه زمانی مناسب انتخاب کنید. در شروع کار، می‌توانید روند چند هفته اخیر را بررسی کنید و سپس آن را با یک بازه قابل مقایسه بسنجید.

توجه کنید که داده‌های روزهای اخیر ممکن است هنوز نهایی نشده باشند. همچنین اگر بازه‌های زمانی ناقص را با یک ماه کامل مقایسه کنید، ممکن است به برداشت اشتباه برسید.

مرحله پنجم: صفحات، کشورها و دستگاه‌ها را بررسی کنید

نمای آموزشی داشبورد تحلیل عملکرد سایت و بررسی داده‌های جست‌وجو در گوگل سرچ کنسول

در گزارش هوش مصنوعی مولد، می‌توانید داده‌ها را بر اساس صفحه، کشور، دستگاه و تاریخ گروه‌بندی کنید. این کار کمک می‌کند مشخص شود کدام صفحات بیشتر دیده شده‌اند و ترافیک از چه کشورها و دستگاه‌هایی می‌آید.

در صورت نیاز، داده‌ها را با گزینه Export خروجی بگیرید تا بتوانید آن‌ها را در یک فایل صفحه‌گسترده بررسی کنید.

چرا در گزارش Multimodal Search عبارت جست‌وجوی کاربران نمایش داده نمی‌شود؟

این یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های گزارش است.

در جست‌وجوی متنی، کاربر عبارتی مانند «آموزش تعمیر لپ‌تاپ» را وارد می‌کند و سرچ کنسول ممکن است اطلاعاتی درباره آن عبارت ارائه دهد. اما در جست‌وجوی چندوجهی، ورودی اصلی می‌تواند تصویر باشد و الزاماً یک عبارت متنی مشخص وجود ندارد.

به همین دلیل، گوگل اعلام کرده است که در زمان انتخاب نوع جست‌وجوی چندوجهی، بُعد Queries در گزارش عملکرد در دسترس نیست.

این محدودیت یک پیامد عملی دارد: نمی‌توان تنها با اتکا به این گزارش فهمید کاربر دقیقاً از چه تصویر یا موضوعی شروع کرده است. بنابراین باید داده‌های گزارش را در کنار محتوای صفحه، نوع تصاویر، عنوان‌ها، متن جایگزین و هدف صفحه تحلیل کرد.

چگونه از داده‌های Multimodal برای بهبود سئو استفاده کنیم؟

صرف مشاهده ایمپرشن یا کلیک بیشتر به معنی موفقیت قطعی نیست. ارزش واقعی گزارش زمانی مشخص می‌شود که بتوانید از آن برای تصمیم‌گیری استفاده کنید.

۱. صفحات دارای بیشترین ایمپرشن را پیدا کنید

در گزارش، صفحات را بر اساس ایمپرشن بررسی کنید. ببینید کدام صفحات بیشتر در تجربه‌های جست‌وجوی موردنظر دیده شده‌اند.

سپس محتوای این صفحات را بررسی کنید: آیا تصاویر آن‌ها اختصاصی و واضح هستند؟ آیا تصویر با موضوع اصلی صفحه ارتباط مستقیم دارد؟ آیا متن اطراف تصویر توضیح کافی ارائه می‌کند؟

بالا بودن ایمپرشن به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تصویر عامل اصلی دیده‌شدن صفحه بوده است؛ این داده را باید به‌عنوان نشانه‌ای برای بررسی بیشتر در نظر گرفت.

۲. صفحات را بر اساس نوع محتوا دسته‌بندی کنید

برای مثال، در یک سایت آموزشی می‌توانید صفحات را به گروه‌های آموزش نرم‌افزار، آموزش سخت‌افزار، طراحی گرافیک و آموزش برنامه‌نویسی تقسیم کنید.

سپس بررسی کنید کدام گروه از صفحات در داده‌های جست‌وجوی چندوجهی بیشتر دیده می‌شوند. این تحلیل می‌تواند به شما کمک کند فرصت‌های محتوایی را شناسایی کنید؛ البته برای نتیجه‌گیری معتبر باید تعداد صفحات، تفاوت موضوعات و بازه زمانی را نیز در نظر بگیرید.

۳. کیفیت و ارتباط تصاویر را ارزیابی کنید

برای هر صفحه مهم، این موارد را بررسی کنید:

تصویر واضح و باکیفیت باشد.
نام فایل توصیفی و مرتبط انتخاب شود.
متن جایگزین یا Alt، محتوای تصویر را دقیق توضیح دهد.
تصویر در نزدیکی متن مرتبط قرار گیرد.
صفحه مقصد محتوای کافی برای پاسخ به نیاز کاربر داشته باشد.
تصویر از نظر فنی قابل دسترسی و خزش باشد.

برای مثال، نامی مانند laptop-ram-upgrade.jpg معمولاً از نام عمومی IMG001.jpg توصیفی‌تر است. متن جایگزین هم باید آنچه واقعاً در تصویر دیده می‌شود توضیح دهد؛ نه اینکه صرفاً فهرستی از کلمات کلیدی باشد.

این اقدامات با راهنمای رسمی گوگل برای سئوی تصاویر هم‌راستا هستند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی تضمین‌کننده رتبه یا دریافت ترافیک نیستند.

۴. داده‌ها را با عملکرد صفحات مقایسه کنید

فرض کنید یک صفحه آموزشی در گزارش جست‌وجوی چندوجهی ایمپرشن قابل توجهی دارد. قدم بعدی این نیست که فوراً همه تصاویر آن را تغییر دهید.

ابتدا بررسی کنید صفحه در جست‌وجوی عمومی چه عملکردی دارد، کاربران پس از ورود چه رفتاری نشان می‌دهند و آیا محتوا نیاز آن‌ها را برطرف می‌کند یا خیر.

اگر تغییراتی در تصویر، متن جایگزین یا محتوای صفحه انجام می‌دهید، آن‌ها را ثبت کنید و در بازه زمانی مناسب نتیجه را بسنجید. بهتر است چند تغییر بزرگ را هم‌زمان اعمال نکنید؛ زیرا تشخیص علت تغییر عملکرد دشوار می‌شود.

عوامل مهم سئوی تصاویر شامل متن جایگزین توصیفی، نام فایل مناسب و ارتباط تصویر با محتوای صفحه

مثال عملی: از داده تا تصمیم سئویی

فرض کنید یک سایت آموزشی، صفحه‌ای درباره ارتقای حافظه لپ‌تاپ دارد. در یک بازه زمانی فرضی، گزارش نشان می‌دهد ایمپرشن‌های جست‌وجوی چندوجهی این صفحه افزایش یافته‌اند.

این عدد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کاربران دقیقاً چه چیزی را جست‌وجو کرده‌اند یا افزایش ایمپرشن حتماً به دلیل تصویر جدید بوده است.

مدیر سئو می‌تواند این مراحل را دنبال کند:

۱. بازه زمانی و کامل بودن داده‌ها را بررسی کند.

۲. عملکرد همان صفحه را در گزارش عمومی Search results بسنجد.

۳. تصویر قطعات، نام فایل و متن جایگزین را بازبینی کند.

۴. مطمئن شود محتوای صفحه تفاوت میان انواع حافظه و مراحل ارتقا را روشن توضیح می‌دهد.

۵. تغییرات را ثبت کند و پس از گذشت زمان کافی، روند داده‌ها را دوباره بررسی کند.

این مثال فرضی است و آمار واقعی یک سایت را نشان نمی‌دهد. هدف آن توضیح روش تحلیل است، نه ادعای رابطه علت و معلولی میان یک تغییر تصویری و افزایش ایمپرشن.

برای یادگیری عمیق‌تر تحلیل داده‌ها، تحقیق کلمات کلیدی و بهینه‌سازی صفحات سایت، می‌توانید از دوره آموزش سئو پیشرفته استفاده کنید.

اشتباهات رایج در تحلیل گزارش جست‌وجوی چندوجهی

اشتباه اول: فرض کنیم هر ایمپرشن به معنی کلیک است. ایمپرشن نشان‌دهنده دیده‌شدن نتیجه طبق تعریف گزارش است، نه ورود قطعی کاربر به سایت.

اشتباه دوم: تصور کنیم می‌توان کوئری دقیق را استخراج کرد. داده‌های متنی Queries برای این نوع جست‌وجو در دسترس نیستند.

اشتباه سوم: هر افزایش ایمپرشن را نتیجه مستقیم بهینه‌سازی بدانیم. تغییرات تقاضا، نحوه نمایش نتایج، فصل، دستگاه و عوامل دیگر نیز می‌توانند بر داده‌ها اثر بگذارند.

اشتباه چهارم: همه شاخص‌ها را در گزارش‌های مختلف یکسان فرض کنیم. گزارش عمومی نتایج جست‌وجو و گزارش هوش مصنوعی مولد، ساختار و شاخص‌های کاملاً یکسانی ندارند.

اشتباه پنجم: متن Alt را با کلمات کلیدی پر کنیم. متن جایگزین باید مفید، طبیعی و توصیفی باشد و به دسترس‌پذیری محتوا نیز کمک کند.

چک‌لیست اجرایی سئوی تصاویر

پیش از پایان بررسی، این موارد را انجام دهید:

[ ] گزارش مناسب و نوع جست‌وجوی صحیح را انتخاب کنید.
[ ] بازه زمانی کامل و قابل مقایسه تعیین کنید.
[ ] صفحات دارای بیشترین ایمپرشن را فهرست کنید.
[ ] تصاویر مهم هر صفحه را از نظر کیفیت و ارتباط بررسی کنید.
[ ] نام فایل و متن Alt را اصلاح کنید.
[ ] مطمئن شوید تصاویر برای گوگل قابل کشف و خزش هستند.
[ ] عملکرد صفحه را در گزارش عمومی جست‌وجو نیز بررسی کنید.
[ ] تغییرات را ثبت کنید و نتیجه را در بازه زمانی بعدی بسنجید.

پرسش‌های متداول

آیا گزارش Multimodal Search برای همه سایت‌ها نمایش داده می‌شود؟

قابلیت گزارش‌دهی جست‌وجوی چندوجهی از سپتامبر ۲۰۲۶ به‌صورت جهانی در حال انتشار معرفی شد. با این حال، نمایش داده‌ها به عملکرد و میزان داده‌های ثبت‌شده برای سایت وابسته است؛ بنابراین ممکن است در یک سایت داده قابل مشاهده‌ای وجود نداشته باشد.

اگر گزارش را نمی‌بینم، چه کار کنم؟

ابتدا Property و گزارش صحیح را بررسی کنید. اگر به دنبال گزارش Generative AI performance هستید، گوگل می‌گوید نمایش ندادن گزارش معمولاً می‌تواند به دلیل دریافت نکردن ایمپرشن کافی در قابلیت‌های هوش مصنوعی جست‌وجو باشد. همچنین وضعیت واجدشرایط بودن سایت برای نمایش در این قابلیت‌ها را بررسی کنید.

آیا بهینه‌سازی تصاویر باعث افزایش رتبه می‌شود؟

بهینه‌سازی تصاویر به گوگل و کاربران کمک می‌کند محتوای تصویری و ارتباط آن با صفحه را بهتر درک کنند. بااین‌حال، هیچ تکنیک منفردی تضمین نمی‌کند که یک صفحه رتبه بالاتری بگیرد یا حتماً از جست‌وجوی چندوجهی ترافیک دریافت کند.

آیا این گزارش جایگزین گزارش معمول سرچ کنسول است؟

خیر. این گزارش‌ها مکمل یکدیگرند. گزارش عمومی برای بررسی عملکرد جست‌وجوی وب و شاخص‌های معمول کاربرد دارد؛ گزارش هوش مصنوعی مولد نیز اطلاعات مرتبط با دیده‌شدن در قابلیت‌های مولد جست‌وجو را ارائه می‌کند.

جمع‌بندی

گزارش Multimodal Search فرصت تازه‌ای برای درک بهتر نحوه کشف محتوا از طریق تصویر فراهم می‌کند؛ اما ارزش آن در مشاهده یک عدد خلاصه نمی‌شود. مهم این است که بدانیم چه صفحاتی دیده می‌شوند، چه محدودیت‌هایی در داده‌ها وجود دارد و چگونه می‌توانیم با بررسی تصاویر، محتوای صفحه و عملکرد کلی جست‌وجو تصمیم‌های دقیق‌تری بگیریم.

بهترین رویکرد این است که داده‌های سرچ کنسول را نقطه شروع تحلیل بدانیم، نه پاسخ نهایی. ترکیب این اطلاعات با بررسی فنی تصاویر، محتوای مفید و ارزیابی مستمر، مسیر منطقی‌تری برای بهبود سئو فراهم می‌کند.